Z okazji 100-lecia Gabinetu Rycin i Rysunków, od 2 do 31 października w Muzeum Narodowym odbędzie się pokaz 50 najciekawszych dzieł z jego kolekcji. Zaprezentowane zostaną prace, które ze względów konserwatorskich są rzadko pokazywane publiczności. Głównym celem pokazu jest zasygnalizowanie różnorodności prac tworzących kolekcję.

Wśród wybranych przez kuratorki Danutę Rościszewską i Agnieszkę Salamon-Radecką prac znajdzie się m.in. miedzioryt Wita Stwosza „Ścięcie św. Jakuba”, drzeworyt Albrechta Dürera „Wypędzenie przekupniów ze świątyni”, litografia Edvarda Muncha oraz akwarele Paula Signaca i Władysława Podkowińskiego. Pokazane zostaną także dzieła m.in. Goltziusa, Chodowieckiego, Pankiewicza, Kantora, Wyczółkowskiego, Käthe Kolliwtz, Maksa Klingera, Jeremiasza Falcka, Aleksandra Orłowskiego czy Marii Jaremy. Zaprezentowanych zostanie również kilka matryc graficznych. Pokazowi towarzyszy program wydarzeń uzupełniających.

Początki kolekcji sięgają pruskiego Provinzial-Museum, utworzonego w 1893 roku. W 1919 roku, po powstaniu wielkopolskim, polskie władze powołały Muzeum Wielkopolskie z zadaniem polonizacji zbiorów. Sam Gabinet Rycin i Rysunków został wyodrębniony jako osobny dział w 1926 roku po inwentaryzacji przeprowadzonej przez dr Alfreda Brosiga, który został jego kierownikiem. Dynamiczny rozwój zbiorów przerwał wybuch II wojny światowej.

Podczas okupacji Niemcy zwozili do muzeum zrabowane zbiory prywatne, m.in. z pałaców w Czerniejewie i Gościeszynie oraz z Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Dokonywano także zakupów, np. w 1942 roku pozyskano na aukcji ponad 20 rycin, w tym prace Albrechta Dürera. Pod koniec wojny najcenniejsze muzealia wywieziono w głąb Niemiec. Część udało się odzyskać bezpośrednio po wojnie, a inne w 1956 roku w ramach rewindykacji z ZSRR.

Na początku lat 50. kolekcja powiększyła się o blisko 400 obiektów przejętych po zlikwidowanym Muzeum Miejskim w Poznaniu. Pod koniec lat 60. i na początku 70. rozpoczęły się przemyślane zakupy dzieł sztuki współczesnej. Pozyskano wówczas prace m.in. Kantora, Makowskiego czy Potworowskiego, a także kolekcje szkicowników Jacka Malczewskiego i Marii Nicz-Borowiakowej.